Η Ανάπλαση Οστού
Μετά την εξαγωγή ενός δοντιού, το οστό το οποίο στηρίζει το δόντι απορροφάται και έτσι μειώνεται σημαντικά ο όγκος του. Λαμβάνοντας υπ όψιν το γεγονός ότι οι εξαγωγές συνήθως γίνονται γιατί υπάρχει κάποιος λόγος που κρίνουμε ότι το δόντι αυτό δε μπορεί να διατηρηθεί πλέον στο φραγμό, όπως κάποια σημαντική φλεγμονή, η απορρόφηση μπορεί να είναι και ακόμα μεγαλύτερη.
Η διαδικασία της εξαγωγής από μόνη της, ενεργοποιεί διαδικασίες που οδηγούν σε απώλεια του λειτουργικού όγκου του οστού έως και στο 50% μέσα στους πρώτους 6 μήνες. Σε περίπτωση προϋπάρχουσας φλεγμονής, το ποσοστό αυτό μπορεί να είναι σημαντικά μεγαλύτερο.
Μια λύση σε αυτό το πρόβλημα είναι η διατήρηση του φαντίου μετά από μια εξαγωγή. Όμως πολλές φορές μπορεί αυτή η διαδικασία να μην μας είχε προταθεί κατά τον καιρό της εξαγωγής, ή μπορεί να υπήρχε σημαντική φλεγμονή και να μη μπορούσε να εφαρμοστεί. Τέλος μπορεί τα δόντια να έχουν εξαχθεί πριν από πολλά χρόνια και πλέον να είμαστε αντιμέτωποι με σημαντική απορρόφηση της γνάθου.
Επίσης, κάποιες φορές οι εκ γενετής ανατομικές ανωμαλίες των γνάθων έχουν ως αποτέλεσμα το πάχος και το ύψος του οστού να μην είναι ικανοποιητικό για να γίνει η αισθητική προσθετική αποκατάσταση ή για να τοποθετηθούν τα εμφυτεύματα. Επιπλέον παράγοντες που προκαλούν απώλεια οστού είναι οι τραυματικές εξαγωγές, τραύματα και κατάγματα στην περιοχή των γνάθων, αναπτυξιακές βλάβες, η περιοδοντική νόσος και οι ολικές ή μερικές οδοντοστοιχίες.
Η αποκατάσταση των διαστάσεων της φατνιακής ακρολοφίας, δεν προσφέρει μόνο μεγαλύτερη ευχέρεια επιλογής ως προς την επιλογή της προσθετικής αποκατάστασης, δηλαδή αν θα τοποθετηθούν οδοντοστοιχίες ή γέφυρες ή εμφυτεύματα. Δημιουργεί και τις συνθήκες ώστε οι αποκαταστάσεις αυτές να είναι αισθητικές, να καθαρίζονται εύκολα, να είναι λειτουργικές και να διατηρηθούν χωρίς προβλήματα για πάρα πολλά χρόνια.
Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις μπορούμε να δώσουμε λύση με την ανάπλαση του οστού της γνάθου. Η ανάπλαση αυτή γίνεται με τη βοήθεια μοσχευμάτων. Μπορούμε να λάβουμε μόσχευμα από τον ίδιο τον ασθενή, το οποίο συνήθως αναμιγνύεται με μόσχευμα από άλλη πηγή – αλλομόσχευμα ή ξενομόσχευμα. Με τα υλικά αυτά και με τη βοήθεια ειδικών μεμβρανών από τιτάνιο μπορούμε να αναπλάσουμε το οστό της γνάθου και να αποδώσουμε όγκο οστού που μπορεί να δεχθεί και να υποστηρίξει μακροπρόθεσμα μια αποκατάσταση με εμφυτεύματα.
Τεχνικές που χρησιμοποιούνται
- Οστικό μόσχευμα σε μορφή τεμαχιδίων
Σε κάποιες περιπτώσεις μπορούμε να κάνουμε την ανάπλαση του οστού με οστικό μόσχευμα σε μορφή τεμαχιδίων. Τα τεμαχίδια αυτά του οστού μπορεί να είναι αυτογενές μόσχευμα (αυτομόσχευμα) που έχει ληφθεί από τον ίδιο τον ασθενή, αλλομόσχευμα (μόσχευμα που προέρχεται από άλλο ασθενή μετά από ειδική επεξεργασία), μόσχευμα που προέρχεται από ζωικό οργανισμό (ξενομόσχευμα), συνθετικό μόσχευμα ή συνδυασμός αυτών.Το βασικό πλεονέκτημα της μεθόδου που την καθιστά και εξαιρετικά προσφιλή ανάλογα με τις ενδείξεις είναι ότι δεν χρειάζεται να έχουμε εξωστοματική περιοχή λήψης του μοσχεύματος γιατί αν αυτό που μπορούμε να συλλέξουμε από παρακείμενες της επέμβασης περιοχές δεν είναι αρκετό, μπορούμε να το συμπληρώσουμε με άλλο που βρίσκουμε στο εμπόριο.Στην περίπτωση αυτή μετά την τομή και την απομάκρυνση των ούλων από την περιοχή του ελλείμματος, τοποθετούνται τα τεμαχίδια του οστού τα οποία καλύπτονται με μεμβράνη, σε αυτή την περίπτωση πιθανότατα μη απορροφήσιμη για να έχουμε καλύτερη σταθερότητα στο μόσχευμα. Τα ούλα ράβονται πάνω από τα αναπλαστικά υλικά, και αναμένουμε 6-9 μήνες για να ολοκληρωθεί η επούλωση. - Οστικό μόσχευμα σε μορφή block
Αυτά τα μοσχεύματα επιλέγονται κυρίως για τις περιπτώσεις που σύμφωνα με το σχέδιο θεραπείας πρόκειται να τοποθετηθούν εμφυτεύματα. Η ανάπλαση των σκληρών ιστών μπορεί να συνδυαστεί και με ανάπλαση μαλακών ιστών.
Το οστικό μόσχευμα λαμβάνεται ανάλογα με τις επιθυμητές διαστάσεις είτε από περιοχές μέσα στο στόμα όπως είναι το πηγούνι και η γωνία της κάτω γνάθου, είτε από περιοχές εκτός στόματος, όπως είναι τα λαγόνια και η κνήμη. Χειρουργικά γίνεται τομή και απομάκρυνση των ούλων από την περιοχή του ελλείμματος, και το block του οστικού μοσχεύματος σταθεροποιείται στην περιοχή του ελλείμματος. Καλύπτεται με απορροφήσιμη μεμβράνη και τα ούλα ράβονται για να καλυφθούν τα αναπλαστικά υλικά. Για να είμαστε σε θέση να τοποθετήσουμε εμφυτεύματα στην περιοχή της ανάπλασης πρέπει να περιμένουμε 6-9 μήνες. - Διάσχιση της γνάθου
Είναι μία ακόμη τεχνική που βρίσκει εφαρμογή στις περιπτώσεις μεγάλης έλλειψης σκληρών ιστών. Στην περίπτωση αυτή γίνεται με τεχνικά μέσα διαχωρισμός της γνάθου, απομάκρυνση των αποσχισθέντων τμημάτων και τοποθέτηση ανάμεσά τους οστικού μοσχεύματος, block ή τεμαχιδίων. Τα αναπλαστικά υλικά καλύπτονται με μεμβράνη και τα ούλα ράβονται πάνω από την περιοχή της αναπλασης. Για την επούλωση και σε αυτή την περίπτωση αναμένουμε τουλάχιστον 6-9 μήνες. - Αύξηση όγκου ακρολοφίας με μόσχευμα μαλακών ιστών
Στις περιπτώσεις που δεν χρειαζόμαστε να αυξήσουμε τον όγκο της ακρολοφίας απαραίτητα με κόκκαλο, μπορούμε να επιτύχουμε το στόχο μας και με τη χρήση μοσχεύματος μαλακών ιστών. Σε αυτήν την περίπτωση μετά την τομή και την απομάκρυνση των ούλων από την περιοχή του ελλείμματος, ένα μόσχευμα ούλων που έχει ληφθεί από τον ασθενή μας ή το έχουμε προμηθευτεί από εξειδικευμένες εταιρείες, ράβεται στην περιοχή. Τα ούλα ράβονται πάνω από το μόσχευμα ώστε να το καλύψουν εντελώς, και αναμένουμε την επούλωση.